1924an, Louis Colas jakintsu sutsuak Euskal Herriko ehortz-oroitarrien jasotzea argitaratzen du. Lauburu elkarteak hilarri biribilen inbentario sistematiko bati ekiten dionean, oroitarri horien %50 baizik ez da gelditzen. Erakustoki batean ezartzeko ordez, elkarteak erabakitzen du jatorrizko hilerrietan finkatzea eta horietarik ohargarrienak babestea (
Monumentu Historikoen zerrendan izendatzea edo sailkatzea lortuz).